De keuze om een deel van uw vermogen te schenken aan de volgende generatie is vaak een beslissing die voortvloeit uit verschillende overwegingen.

Naast de fiscaal gunstige schenkbelasting speelt ook het gevoel van gemoedsrust van de schenker een niet te onderschatten rol. Schenken biedt namelijk niet alleen de mogelijkheid om vermogen over te dragen, maar ook om zelf te bepalen hoe en onder welke voorwaarden dit gebeurt. Dit betekent dat u als schenker controle of zeggenschap kunt houden over bijvoorbeeld het gebruik van de geschonken goederen en de vruchten ervan, of in ruil de uitbetaling van een periodieke financiële last/rente kunt vragen aan de begiftigde.

Hieronder lichten we kort enkele van de belangrijkste en meest voorkomende modaliteiten toe.

Hoe werkt schenken onder voorbehoud van vruchtgebruik?

Bij een schenking onder voorbehoud van vruchtgebruik behoudt de schenker het recht om het goed te gebruiken en van de opbrengsten te genieten, terwijl de blote eigendom wordt overgedragen aan de begiftigde. De blote eigenaar heeft bijgevolg het eigendomsrecht, weliswaar ontdaan van zijn belangrijkste attributen (genot en gebruik). Het genot en gebruik blijft bij de schenker/vruchtgebruiker. Dit betekent concreet dat bij de schenking van een onroerend goed met voorbehoud van vruchtgebruik de schenker de woning kan blijven bewonen of huurinkomsten kan ontvangen. Bij roerende goederen, zoals gelden of effectenportefeuilles, behoudt de schenker het recht op de opbrengsten of dividenden.

Als vruchtgebruiker van aandelen van een vennootschap behoudt u naast het recht op de dividenden in principe ook de stemrechten, tenzij de statuten hiervan zouden afwijken.

Een schenking onder voorbehoud van vruchtgebruik moet altijd via een notariële akte worden vastgelegd.

Conclusie: Ondanks de overdracht van de blote eigendom, blijft de schenker zeggenschap en controle over de geschonken goederen behouden.

Hoe behoud je financiële zekerheid via een schenking onder last?

Bij een schenking onder last draagt de schenker het vermogen volledig over, dus in volle eigendom, maar vraagt in ruil een periodieke rente of som van de begiftigde. De schenker behoudt in dit geval dus geen zeggenschap over het geschonken goed, doch ontvangt wel een periodiek inkomen.

De hoogte van de rente of som wordt, samen met andere modaliteiten (zoals bv. indexatie), duidelijk vastgesteld ; het is zelfs mogelijk om de betaling optioneel te bedingen, zodat de schenker slechts om de uitbetaling van de rente vraagt wanneer hij/zij dit noodzakelijk of nuttig acht.

Conclusie: Bij een schenking onder last van een periodieke rente of som geef je als schenker de controle en zeggenschap over het goed uit handen, maar behoudt u als schenker een inkomen voor het behoud van uw levensstandaard.

Welke andere modaliteiten bestaan er om controle te behouden?
 

• Optionele conventionele terugkeer: dit houdt in dat, in geval van vooroverlijden van de begiftigde, de schenker de terugkeer kan claimen van het geschonkene (zonder erfbelasting);
• Opleggen van een verbod tot verkoop/vervreemding van de blote eigendom in hoofde van de kinderen/begiftigden
• Volgplicht opleggen in hoofde van de kinderen/blote eigenaars op grond waarvan de kinderen er zich toe verbinden hun blote eigendom mee te verkopen indien de schenker beslist tot verkoop van zijn/haar vruchtgebruik;
• Aan de begiftigde een verbod opleggen om de geschonken goederen gemeenschappelijk te maken met zijn partner
• Restschenking (fidei commis de residuo) : impliceert dat u als schenker bij de initiële schenking bedingt dat bij overlijden van een begiftigde zonder afstammelingen, het geschonkene of wat daarvan overblijft toekomt aan bv. uw ander kind. Fiscaal voordeel hierbij is dat het ander kind wordt geacht rechtstreeks verworven te hebben van de ouder en dus in de rechte lijn-tarieven getaxeerd wordt;
• Bedingen dat de schenking zal worden ontbonden in geval van drugs- of alcoholverslaving, lidmaatschap sekte in hoofde van de begiftigde
   

Hoe pakt u dit concreet aan?
 

Om te bepalen welke modaliteiten het beste bij u passen, is het raadzaam om uw persoonlijke situatie en vermogen grondig te analyseren.

Enkele praktische aandachtspunten

• Raadpleeg uw adviseur: Vooraleer u schenkt is het belangrijk om samen met uw juridisch adviseur uw vermogen in kaart te brengen. 
• Bekijk de fiscale en juridische gevolgen: Overleg met uw juridisch adviseur om niet alleen de fiscale, maar ook de burgerrechtelijke gevolgen van de schenking te begrijpen. In sommige gevallen kan het opzetten van een extra controlestructuur, bv. een maatschap of de opmaak van een testament of andere planningstools nuttig zijn in combinatie met de schenking.
• Wees concreet: Zorg ervoor dat de gewenste modaliteiten helder en volledig verwoord worden.
• Betrek de familie: Het is belangrijk om vooraf met de betrokken familieleden open en transparant te bespreken wat u van plan bent, om toekomstige conflicten te voorkomen.
   

Meer weten?

Neem contact op met uw Accountancy Advisor of Legal Advisor bij Decostere Accountancy om te kijken welke optimalisaties voor uw vermogen mogelijk zijn. Wij helpen u graag met een zorgeloze overdracht van uw vermogen, precies zoals u het voor ogen heeft.