De aankoop van een woning met uw partner, vormt voor veel ongehuwde koppels een belangrijke mijlpaal in hun relatie, maar ook een beslissing met belangrijke financiële en juridische gevolgen.

Daarom is het belangrijk om al vóór de aankoop goed na te denken over duidelijke afspraken. Denk bijvoorbeeld aan wie welk bedrag betaalt, wie welk aandeel in de woning krijgt en wat er gebeurt bij een huwelijk, relatiebreuk of een overlijden. Door dit vooraf goed vast te leggen, vermijd je onduidelijkheid en discussies achteraf.

Hoe worden eigendomsverhoudingen bij de aankoop bepaald?

Hoewel een gelijke eigendomsverdeling (50/50) het meest voorkomt, staat het partijen vrij om in eender welke eigendomsverhouding aan te kopen, bv. bij een ongelijke inbreng. In dat geval is het essentieel dat de gewenste eigendomsverhouding uitdrukkelijk wordt opgenomen in de notariële aankoopakte. Zoniet geldt het wettelijk vermoeden dat beide partners elk voor de helft eigenaar zijn. De gekozen verhouding bepaalt eveneens de mate waarin partijen geacht worden bij te dragen in kosten met betrekking tot het pand, zoals renovatie- en verbouwingswerken.

Een 50/50-verdeling kan echter nuttig zijn in het kader van toekomstige planning, ook al hebben de partners een ongelijke inbreng gedaan. Deze ongelijkheid kan tussen ongehuwde partners opgevangen worden door een onderhandse schulderkenning op te maken.

Bij gebrek aan duidelijke afspraken tussen ongehuwde partners bestaat het risico dat de hogere bijdrage door één van hen wordt gekwalificeerd als een schenking. Aangezien schenkingen tussen ongehuwde partners onherroepelijk zijn, kan dit verstrekkende gevolgen hebben.

Wat als gebouwd wordt op andermans grond?

Een bijzondere situatie doet zich voor wanneer een woning wordt gebouwd op een perceel dat eigendom is van slechts één van de partners. In dat geval wordt de eigenaar van de grond automatisch de enige eigenaar van de woning, zelfs wanneer de beide partners de woning samen hebben gebouwd én financieel evenveel hebben bijgedragen.

Ook hier is het noodzakelijk om voorafgaandelijk duidelijke afspraken te maken.

Wat zijn de gevolgen bij het einde van de relatie?

Bij het einde van de relatie rijst de vraag aan wie de gezamenlijke woning toekomt. In de praktijk zien we vaak twee mogelijke scenario’s: ofwel wordt de woning verkocht en wordt de opbrengst verdeeld volgens de eigendomsverhoudingen, ofwel koopt één partner de andere uit.

In tegenstelling tot gehuwde koppels beschikken ongehuwde partners niet over een wettelijk recht op preferentiële overname van de gezinswoning. Indien geen akkoord wordt bereikt, kan geen van beide partners aanspraak maken op de woning.

Het is echter mogelijk om vooraf afspraken te maken over een mogelijke uitkoopregeling.

Wat gebeurt er bij het overlijden van één van de partners?

Feitelijk samenwonende partners hebben geen wettelijk erfrecht ten aanzien van elkaar. Bij overlijden van één partner komt diens aandeel in de woning toe aan zijn of haar wettelijke erfgenamen (ouders, broers, zussen), wat de woonzekerheid van de langstlevende partner ernstig in het gedrang brengt.

Wettelijk samenwonenden genieten een beperkte bescherming, in die zin dat de langstlevende partner op grond van de wet het vruchtgebruik verkrijgt op de gezinswoning en de inboedel. Evenwel kan dit vruchtgebruik bij testament ontnomen worden.

Hoe kunnen partners elkaar optimaal beschermen?

Laat het duidelijk zijn dat ongehuwde partners best een regeling treffen in geval zij besluiten een woning aan te kopen. Dit kan onder meer middels een testament, een beding van aanwas of een samenlevingsovereenkomst. Het meest geschikte beschermingsmechanisme hangt steeds af van de concrete situatie van de partners.

Heeft u vragen over de financiële en juridische aspecten van uw geplande aankoop?

Neem gerust contact op met uw Accountancy Advisor of Legal Advisor bij Decostere Accountancy. Wij helpen u graag verder zodat u met een gerust gevoel de juiste beslissingen kunt nemen.